Collection:Čoahkkin 2020 Fanasverb

From TermWiki
Jump to: navigation, search

Porsáŋggu fanastearbmaprošeavtta oassi masa leat čohkkejuvvon buot vearbbat ja adverbiálat Fanas listtus, dán collectionii bohtet dušše dat mat galget ovddiduvvot giellajuhkosii, dohkkehuvvon tearpmat mannet Collection:Fanas. Jus dás adnojit govat maidda mis ii leat vuoigatvuohta, de dat sihkkojuvvojit go leat gieđahallan giellajuhkosis.

olles listu

Nordlandsbåt válddahus

  • This collection has not been sanctioned yet
  • There are 23 articles in this collection



Source Davvisámegiella Norsk bokmål Suomen kieli Svenska
Guolástus:biekkahallat


Definition: juvssahallat biggii jođedettiin meara alde, nu ahte ferte orustit hámmanii ja vuordit dassá dálki ložže fas.
Explanation: Magareajus [Máhkárávjjus] lea Hun[d]viikkas dál okta visti, gos fiskárat, geat garradálkkis dohko bohtet ja biekkahallet, gávdnet suoji.

På Magerøya er det i Hundvika nå et hus, der fiskere, som kommer dit i uvær og blir «vindfast», kan finne ly. (Sagai Muittalægje 1. dec. 1909.)
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


SSS: biekkahallat joutua tuulen viivyttämäksi; saada vetoa LpD: bieggâtâllât be overtaken and delayed by wind; (P) get in a draught


Definition: bli utsatt for vind under reisen, så man må vente på bedre vær.
Explanation: På Magerøya er det i Hundvika nå et hus, der fiskere, som kommer dit i uvær og blir «vindfast», kan finne ly. (Sagai Muittalægje 1. dec. 1909.)

Magareajus [Máhkárávjjus] lea Hun[d]viikkas dál okta visti, gos fiskárat, geat garradálkkis dohko bohtet ja biekkahallet, gávdnet suoji.
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: Kun joutuu odottamaan tuulta veneilyn aikana.
More info: joutua tuulen viivyttämäksi PS


Definition: När man måste vänta ut vinden under båtfärd.

Guolástus:borjjastit


Definition: Borjánit: álgit borjjasit, vuolgit borjjastit. borjjastit: johtit fatnasiin maid borjjas jođiha.
Explanation: def: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018, háliidit oažžut dohkkehuvvot maiddái tearpma borjánit. Vai lea go dat dušše eará variánta seamma sánis? Dárbbašuvvo go ovddiduvvot giellajuhkosii?

  • seile (V)
    Sanctioned: true


Definition: seile av sted.
Explanation: def: laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018, de vil i tillegg ha ett til nordsamisk term for dette, men er det samme term, bare i en annen variant?

  • segla (V)
    Status: recommended
    Sanctioned: true
Guolástus:báhkket


Definition: vuodjit siivvus fatnasiin, omd. coages dahje geađgás sajiin, dahje heajos dálkin.
Explanation: Pors.
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

  • bakke (V)
    Sanctioned: false


Definition: bakke (med båt). Å bakke er å kjøre veldig sakte med båt, f.eks. over grunne områder eller i dårlig vær.
More info: begrepsside laget ifb. prosjekt: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: ajaa hiljaa veneellä, esim. matalissa tai kivisissä paikoissa, tai huonolla säällä


Definition: Köra båten sakta, exempelvis på grunda och steniga ställen eller i dåligt väder.

Guolástus:báitit


Definition: Buvttehit vuostebiggii. Jorgalit vuostebiggii ja dasto borjjastit vitnjut biekka vuostá. Dalle soaitá beassat dohko gosa áigu, muđui ferte eanet háviid báitit.
Explanation: Bahánihkkán, go eat báitán, fertiimet ovtta “šlávehaga” (jorgaleami) vel dahkat. - Slemt! At vi ikke klarte å nå helt fram (at vi ikke kom ovanom) på denne bauten, vi må gjøre enda en baut (“en vending”)." (HJ- 1943.)
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

  • baute (V)
    Sanctioned: false


Definition: Gjøre en vending og seile videre skrått mot vinden. Etter vendingen klarer man kanskje å nå fram dit man skal, eller man må kanskje gjøre flere vendinger. Klare å nå fram, komme “ovanom” (under motvind).
Explanation: - Slemt! At vi ikke klarte å nå helt fram (at vi ikke kom ovanom) på denne bauten, vi må gjøre enda en baut (“en vending”). (HJ- 1943.) Bahánihkkán, go eat báitán, fertiimet ovtta “šlávehaga” (jorgaleami) vel dahkat.
More info: begrepsside laget ifb. prosjekt: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

Guolástus:cehkket


Definition: rohttet fatnasa veaháš gáddái vai bissu sajis.
Explanation: Mun cehkkejin fatnasa dan botta go fitnen gáttis. – Jeg trakk opp båten litt mens jeg var på land. (Pors.)
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: trekke opp litt (båt).
Explanation: Mun cehkkejin fatnasa dan botta go fitnen gáttis. – Jeg trakk opp båten litt mens jeg var på land. (Pors.)

Check=cehkket???
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: vetääˣ poikittain ( jhonk, esim. rantaviivalle, tienreunaan ) kokastaˣ ( vene )( vearba ) Dáid gávdnen satni.org: nenästääˣ ( vene )( vearba ) vetääˣ ( vene, tukki tms. )( vearba ) pykältääˣ ( kerran )( vearba ) lovetaˣ ( kerran )( vearba ) rastittaaˣ ( kerran )( vearba ) lähteäˣ ajamaan


Definition: Dra upp båten lite så den ligger på plats.

Guolástus:doadjit


Definition: e.e. heavvalastit fiellu ravdda (HOH-1954).
Explanation: Doaján dan ravdda (HOH-1954.)
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: brekke, også (HOH-1954) høvle eller pusse av kanten på båtbord
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: mm. höylätä laudan reuna

  • bryta (V)
    Sanctioned: false


More info: rentäljas och hyvlar relingen ?

https://mfs.dk/wp-content/uploads/2016/06/1972Hosenbaetbyggare199-214.pdf sii: 212

Guolástus:duorrat


Definition: časkit fielluid, rákkuid, roŋgguid jnv. oktii dagadettiin fatnasa, časkimin sávnnji ja robi oktii vai lohkkašuvvet.
Explanation: Čielggadanášši:

Nubbi definišuvdna seamma sánis ja seamma kategoriijas lea: Geassit nuohti holgii, luvddiid váldit badjel holgga. dáinna definišuvnnain lea SD-terms-áigge registrerejuvvon, muhto in dieđe lea go riekta gal. Buot golbma tearpma ledje registrerejuvvon true.
More info: dieđut lasihuvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: Slå sammen bord, band, rong ved å klinke sammen sømmer.
Explanation: saksbehandlingssak: Samme term i samme kategori brukes også til definisjonen:trekke noten oppå notstativet, trekke notflåene oppå notstativet \\ not. Denne er registrert i SD-terms-tiden, men vet ikke om det er riktig? Alle de tre termene har vært registrert som true.
More info: Mer info lagt inn ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: yhdistää kappaleet niittaamalla/kotkaamalla saumat

Guolástus:geahpedit


Definition: omd. geahpedit borjasa, unnidit borjasa biekka geažil
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

  • minke (V)
    Sanctioned: true


Definition: reve seil, minke seil.
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: pienentää purjetta tuulen vuoksi

  • reva (V)
    Sanctioned: true


Definition: minska ytan hos (segel) genom att ta in rev genom bindning el. rullning

Guolástus:golkehallat


Definition: bárttašuvvat goalkái, go ii beasa gosage borjasiin.
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: bli utsatt for vindstille, så man ikke kommer seg noen vei med seil.
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

  • mojna (V)
    Note: om vind
    Sanctioned: true
  • stillna (V)
    Note: om vind
    Sanctioned: true
Guolástus:hálset


Definition: Go doarebiegga deaddá ja álleha fatnasa, de ferte hálset, geassit borjasa ovdageaži maŋás vai bieggadeaddu borjasa vuostá unnu. Seammás sáhttá maid ložžet beanttá. Hálset sáhttá maiddái mearkkašit čohkkát riippus vai deaddu lassána biekka bealde.
Explanation: -Gránná vulggiii doalvuot leaskka gávpogii; veaháš biegga; gohčču leaskka hálset. Leaska oaidná: ii dat dárbbaš; stállu juo nu hálse.(Qvig. 1928, s 647.)
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

  • halse (V)
    Sanctioned: false


Definition: når sidevind gjør at båten krenger til en side, halser man ved å trekke i framkant av seilet og gjerne slakke penta, for at vindpresset skal minke. Halse kan også bety sitte på rekka for å få motvekt på vindsiden.
Explanation: - Naboen fører enken til byen: det var litt vind; han ber henne halse seilet. Hun ser, at det behøves ikke; stallo halser alt. (Qvig. 1928, s 647.)
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: kun sivutuuli ainaa ja kallistaa venettä, täytyy halssata, vetää purjeen etupään taakse jotta tuulen paine purjetta vasten kevenee
More info: halssi = purjeköysi

  • burka (V)
    Sanctioned: false
  • halsa (V)
    Sanctioned: true


More info: Halsar = Den sida från vilken vinden kommer in från när man seglar tex styrbordshalsar. Burka = Med kroppsvikten väga upp en krängande båt åt lovart. Halsa = Fästa seglets halshorn

Guolástus:leiket


Definition: Gurret. Borjjas leike biekka biegga bossu borjasa meattá, ii ge deavdde borjasa, borjjasa sajádaga geažil.
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: Tømme ut, vinden går forbi seilet og får ikke fylt seilet, på grunn av seilets vinkel.
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

Guolástus:luovuhit


Definition: Luovuhit áirruid váldit áirruid fatnasii. Jus diehtá maid bargá, de deaddila opmiriid vulos vai áirrut bohtet fatnasii ja gártet duovttuid/njiejaid alde guhkkut fatnasa. Mearkkáša maiddái “heaitit” (dahje luobahit).
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: å trekke årene inn i båten. Hvis man vet hva man gjør, skyver man årehåndtakene ned i båten slik at årene vipper inn i båten og blir liggende på langs av båten, i én bevegelse. I overført betydning betyr det også «å slutte» (eller luobahit).
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

Guolástus:maŋŋin


Definition: maŋágeahčen omd. fatnasis.
Explanation: Bija fal olu muora maŋŋin, vai fanas loktana geahppadit miehtečáhcái. (HOH-1954.)
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: Att, langt bak på noe.
Explanation: - Legg den godt ut der bak, så båten løfter lett når den går unna når den går med sjøen. (HOH-1954.)
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: peräpäässä€sim. veneessä

Guolástus:miehteháltái


Definition: vitnjut mieđás. miehteháltái borjjastit borjjastit vitnjut miehtebiggii.
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: skrått med vinden. miehteháltái borjjastit seile skrått med vinden.
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


More info: myötäsuuntaan?

  • falla (V)
    Sanctioned: false
Guolástus:miehteliidda


Definition: eambbo mieđás, eambbo biekka mielde. Botnjat miehteliidda luoitit eambbo mieđás
Explanation: -Ledjen šlávemin ja go bohten birra njárgga de gávven miehtteliidda, masá doarrás. (HOH-1954).
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: mere mot lesiden, lenger mot lesiden. Botnjat miehttelidda falle av (dreie noe unna så man får mer medvind).
Explanation: - Jeg holdt på å krysse, og da jeg kom rundt neset dreide jeg unna vinden, nesten på tvers. (HOH-1954).
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: enemmän myötätuuleen

Guolástus:mieđidit


Definition: botnjat miehtteliidda (vai biegga deavdá borjasa eambbo).
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: holde mer unna vinden (for å få fullere seil).
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

Guolástus:nuhkket


Definition: časkit spihkára man nu čađa ja sojahit spihkárgeaži vai lohkkašuvvá.
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: Slå spiker gjennom noe, og så bøye spikerenden slik at den låses.
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: lyödä naula jonkin läpi ja taivuttaa naulan niin että lukittuu


Definition: LÅsa någonting med en böjd spik

Guolástus:oalggis


Definition: oalggis borjjastit borjjastit vitnjut miehtebiggii
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: seile på låring (å seile i medvind på skrått).
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: Segla snett i medvind

Guolástus:ovdan


Definition: Ovddageahčen omd fatnasis
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

  • framme (Adv)
    Sanctioned: false


Definition: framme i f.eks. båt
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018

  • fram (Adv)
    Sanctioned: false
Guolástus:rievddáskit


Definition: álgit rievdat (fanas), juste dalle go beassá čatnagasas ja lihkkasa báru dahje biekka dihte.
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: begynne å reke med strømmen og/eller vinden på sjøen.
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


More info: vene irroitetaan kiinnityksestä?


More info: Avdrift?? Den avvikelse från den styrda kursen som orsakas av vind eller ström. (https://www.sjosportskolan.se/fritid/seglarordlista/)

Gira? Svänga, äbdra kurs. (https://www.sjosportskolan.se/fritid/seglarordlista/)

Guolástus:vuosteháltái


Definition: vitnjut biekka vuostái. vuosteháltái borjjastit borjjastit vitnjut biekka vuostái.
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: skrått mot vinden. vuosteháltái borjjastit seile skrått mot vinden.
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


More info: viistosti tuulta vastaan?

  • lova Sanctioned: false
Guolástus:álbmut


Definition: fanas dievvá čáziin.
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: Bli fylt med vann Hvem har plassert båten sånn at den fylles med vann (når sjøen flør)? (HJ-1943)
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: vene täyttyy vedellä

Guolástus:čierastit


Definition: johtit báru mielde, omd. go bárru doalvu fatnasa stáffui, dahje johtit bárus bárrui.
Explanation: Das lei skierá, diekko lei hui baski čierastit sisa. - Der var et skjær, der var det veldig trangt å renne inn (AB-1913).
More info: Doabasiidu ráhkaduvvon prošeavtta vuođul: Samisk båt-terminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: renne på bølge, f.eks. når en bølge fører båten opp i støa, eller renne fra bølge til bølge.
Explanation: Das lei skierá, diekko lei hui baski čierastit sisa. - Der var et skjær, der var det veldig trangt å renne inn (AB-1913
More info: Begrepsside laget ifb. Prosjekt: Samisk båtterminologi ved Porsangerfjorden 2017-2018


Definition: ratsastaa aallolla, esim. kun aalto vie veneen valkamaan, kulkea aallolta toiselle.

  • surfa (V)
    Sanctioned: false